دیتاسنتر شناور؛ وقتی هوش مصنوعی با انرژی امواج دریا تغذیه می‌شود

پانتالاسا با جذب سرمایه‌ی ۱۴۰ میلیون دلاری قصد دارد با بهره‌گیری از انرژی امواج و سرمای اقیانوس، دیتاسنترهای شناور هوش مصنوعی بسازد.

شرکت آمریکایی پانتالاسا می‌خواهد دیتاسنترها را از خشکی به دل اقیانوس ببرد؛ جایی که امواج دریا برق موردنیاز پردازش‌های هوش مصنوعی را تأمین می‌کنند و آب سرد اقیانوس نیز به خنک‌ماندن تجهیزات کمک می‌کند. این شرکت با توسعه‌ی پلتفرم شناور Ocean به‌دنبال راهی متفاوت برای پاسخ به تقاضای روزافزون انرژی در صنعت هوش مصنوعی است.

پلتفرم‌های پانتالاسا سازه‌هایی فولادی و شناور هستند که با بالا و پایین رفتن روی امواج، آب را از مسیرهای داخلی خود عبور می‌دهند. جریان آب توربین‌های تعبیه‌شده در سازه را به حرکت درمی‌آورد و برق تولید می‌کند. این انرژی در همان محل برای راه‌اندازی تراشه‌های هوش مصنوعی استفاده می‌شود و نتایج پردازش از طریق ارتباط ماهواره‌ای به خشکی می‌رسند. به این ترتیب، پلتفرم‌ها برای فعالیت به کابل برق یا اتصال به بستر دریا نیاز ندارند.

یکی از مزیت‌های احتمالی این ایده، استفاده از آب دریا برای خنک‌سازی تراشه‌ها است. دیتاسنترهای بزرگ به تجهیزات خنک‌کننده و برق فراوان نیاز دارند و همین مسئله هزینه‌ی ساخت و بهره‌برداری از آن‌ها را بالا می‌برد.

پانتالاسا امیدوار است با استفاده‌ی هم‌زمان از انرژی امواج و سرمای طبیعی آب اقیانوس، هزینه‌ی تأمین انرژی و خنک‌سازی را کاهش دهد. البته میزان صرفه‌جویی این روش در مقیاس تجاری هنوز به‌طور مستقل اثبات نشده است.

پانتالاسا بیش از یک دهه روی فناوری تولید برق از امواج، حرکت خودران و پردازش در محیط دریایی کار کرده است. این شرکت پیش از Ocean-3، نمونه‌هایی مانند Ocean-1 و Ocean-2 را آزمایش کرد. نمونه‌ی Ocean-2 در آب‌های نزدیک ایالت واشینگتن آزمایش شده و قرار است نسل بعدی، قابلیت اجرای پردازش‌های استنتاج هوش مصنوعی را در دریا به نمایش بگذارد.

پروژه البته با چالش‌های جدی روبه‌رو است. امواج شدید، طوفان، خوردگی ناشی از آب شور، ارتباط ماهواره‌ای و دشواری تعمیر تجهیزات در اقیانوس می‌توانند هزینه و پایداری چنین دیتاسنترهایی را تحت تأثیر قرار دهند. افزون بر این، فناوری تولید برق از امواج هنوز در مقیاس گسترده به موفقیت تجاری نرسیده و عملکرد بلندمدت این پلتفرم‌ها در شرایط سخت دریا باید آزمایش شود.

پانتالاسا در سال ۲۰۲۶ از جذب ۱۴۰ میلیون دلار سرمایه خبر داد. این سرمایه برای تکمیل مرکز تولید آزمایشی نزدیک پورتلند و سرعت‌بخشیدن به ساخت و استقرار نمونه‌های Ocean-3 اختصاص می‌یابد. شرکت برنامه دارد نمونه‌های آزمایشی را در سال ۲۰۲۶ در شمال اقیانوس آرام مستقر کند و از سال ۲۰۲۷ به‌سمت استقرار تجاری برود.

اگر این طرح به مرحله‌ی بهره‌برداری گسترده برسد، می‌تواند راه تازه‌ای برای تأمین انرژی پردازش‌های هوش مصنوعی ایجاد کند؛ راهی که به شبکه‌ی برق خشکی وابسته نیست و از منابع انرژی و سرمایش طبیعی اقیانوس بهره می‌برد. بااین‌حال، فعلاً باید Ocean-3 را پروژه‌ای در حال توسعه دانست، نه جایگزینی آماده برای دیتاسنترهای امروزی.