هوش مصنوعی که ذهن شما را می‌خواند؛ پایان عصر پرامپت‌های طولانی؟

پژوهشگران سیستمی توسعه داده‌اند که با تحلیل امواج مغزی، خطاهای درک هوش مصنوعی را بدون نیاز به کلام تصحیح می‌کند.

پژوهشگران مؤسسه‌ی پیشرفته‌ی علم و فناوری کره (KAIST) با همکاری مایکروسافت ریسرچ آسیا، روشی نوین به نام انطباق ارزش عصبی (NVA) ابداع کرده‌اند. این فناوری با ثبت امواج مغزی از طریق الکتروانسفالوگرافی (EEG)، متوجه واکنش‌های ذهنی کاربر هنگام مشاهده‌ی اشتباهات هوش مصنوعی می‌شود و به سیستم امکان می‌دهد مسیر تصمیم‌گیری خود را به شکل لحظه‌ای اصلاح کند.

مدل‌های کنونی هوش مصنوعی مقاصد انسانی را بر اساس داده‌های مشاهده‌پذیر نظیر متن، گفتار یا حرکات بدن تفسیر می‌کنند. از آنجا که رفتارهای بیرونی همواره دارای ابهام هستند، این پژوهش به‌جای تکیه بر نشانه‌های ظاهری، به بررسی مستقیم دو سیگنال مغزی یعنی «خطای پیش‌بینی پاداش» (RPE) و «خطای پیش‌بینی وضعیت» (SPE) پرداخته است.

خطای پیش‌بینی پاداش زمانی شکل می‌گیرد که کل هدف خروجی اشتباه باشد، مانند موقعیتی که فرد درخواست آب دارد اما ربات برای او قهوه می‌آورد. در مقابل، خطای پیش‌بینی وضعیت بازتاب‌دهنده‌ی مسیریابی یا روش نادرست برای رسیدن به یک هدف درست است.

پژوهشگران با استفاده از یادگیری عمیق موفق شدند این الگوهای مغزی متمایز را دسته‌بندی کنند و سیستم را بدون دریافت فرمان صوتی یا متنی متوجه نوع اشتباه سازند.

پروفسور سانگ وان لی، سرپرست این پژوهش، می‌گوید: «این پژوهش از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می‌دهد هوش مصنوعی می‌تواند فراتر از استنباط نیت انسان صرفا از روی نتایج رفتاریِ قابل‌مشاهده حرکت کند و در عوض، مستقیما از سیگنال‌های شناختیِ تولیدشده در مغز حین همکاری با هوش مصنوعی بهره ببرد.»

یافته‌های این مطالعه که در نشریه‌ی علمی IEEE Transactions on Cybernetics منتشر شده است، چشم‌اندازی برای به‌کارگیری در ربات‌های خانگی، سامانه‌های صنعتی، خودروهای خودران و تجهیزات توان‌بخشی ترسیم می‌کند. البته بهره‌برداری کامل از این دستاورد در شرایط طبیعی و خارج از شبیه‌سازی‌های آزمایشگاهی، نیازمند توسعه‌ی حسگرهای الکترود دقیق‌تر و مقاوم در برابر نویزهای حرکتی خواهد بود.