معرفی پردازنده 2 نانومتری مدیاتک Dimensity 9600 Pro با دو هسته Arm C2 Ultra و 61 درصد مصرف کم‌تر!

شرکت مدیاتک در پروسسورهای پرچمدار خود در سال‌های اخیر مسیر مشخصی را دنبال کرده است که به‌طور مشخص از دیمنسیتی 9400 در سال 2024 با معماری موسوم به تمام‌هسته‌های بزرگ (all-big-core) آغاز شد؛ این چیپ‌ست اولین پروسسور مدیاتک با هسته‌های تمام‌ رده بالا متشکل از یک هسته Cortex-X925 با فرکانس 3.62 گیگاهرتز، سه هسته Cortex-X4 و چهار هسته Cortex-A720 بود که با لیتوگرافی 3 نانومتری نسل N3E شرکت TSMC ساخته شده بود. یک سال بعد، دیمنسیتی 9500 نسل سوم همین معماری تمام‌هسته‌های بزرگ را با هسته‌های اختصاصی سری C1 آرم (شامل C1-Premium ،C1-Ultra و C1-Pro) و معماری پیشرفته‌تر 3 نانومتری نسل N3P معرفی کرد که نسبت به نسل قبل تا 32 درصد عملکرد تک‌هسته‌ای و تا 17 درصد عملکرد چندهسته‌ای بهتری را ارائه می‌داد. حالا مدیاتک در دیمنسیتی 9600 پرو با به‌کارگیری لیتوگرافی 2 نانومتری در پی برداشتن گامی بزرگ‌تر رو به جلوست و در این میان حضور نسل جدید هسته‌های Arm نیز روی کاغذ به تسهیل این رویکرد کمک خواهد کرد.

دیمنسیتی 9600 پرو در بخش پردازش از یک ساختار هشت‌هسته‌ای با معماری نسل چهارم تمام‌هسته‌های بزرگ (All Big Core) مدیاتک بهره می‌برد که این‌بار در ترکیب 2+3+3 طراحی شده است. این ترکیب شامل دو هسته Arm C2-Ultra با فرکانس حداکثری 4.55 گیگاهرتز و 2 مگابایت حافظه کش L2، سه هسته Arm C2-Pro با فرکانس 4.35 گیگاهرتز و 1 مگابایت کش L2، و سه هسته دیگر از همان نوع Arm C2-Pro اما با فرکانس 3.1 گیگاهرتز و 512 کیلوبایت کش L2 است. این ترکیب در مقایسه با دیمنسیتی 9500 با دو تغییر مهم روبرو شده که شامل دو برابر شدن تعداد هسته‌های رده Ultra و دیگری حذف هسته‌های Premium‌ و به‌کارگیری شش هسته C2 Pro در دو کلاستر سه‌هسته‌ای در سطح میانی و پایین می‌شود

به‌گفته مدیاتک مجموع حافظه کش این چیپ، شامل کش‌های L2 هر سه دسته به‌همراه 16 مگابایت کش L3 و 10 مگابایت کش SLC، به 34.5 مگابایت رسیده است که نسبت به دیمنسیتی 9500، تنها بخش کش L2 آن 21 درصد رشد داشته است. طبق ادعای مدیاتک، این طراحی جدید نسبت به دیمنسیتی 9500 عملکرد تک‌هسته‌ای را تا 17 درصد سریع‌تر و عملکرد چندهسته‌ای را تا 15 درصد سریع‌تر کرده، در حالی که مصرف انرژی در پردازش‌های تک و چندهسته‌ای در آن به‌ترتیب تا 37 و 61 درصد کاهش یافته است.

دیمنسیتی 9600 پرو از پردازنده گرافیکی جدید Arm Mali-G2 Ultra NX بهره می‌برد که جای Arm Mali-G1 Ultra نسل قبلی را می‌گیرد. این GPU طبق اعلام مدیاتک، تا 27 درصد عملکرد پیک بالاتری نسبت به قبل داشته و در همین حالت تا 24 درصد مصرف انرژی کم‌تری دارد. رندر رهگیری نور (ray-tracing) در این گرافیک به‌گفته شرکت سازنده تا 18 درصد سریع‌تر شده و از آن‌چه «بازی‌های سطح کنسول» نامیده شده تا نرخ 185 فریم در ثانیه پشتیبانی می‌کند. رهگیری نور در Mali-G2 Ultra NX مثل نسل قبل به‌صورت سخت‌افزاری انجام می‌شود اما با حضور تکنیک OMM یا Opacity Micromap این عملیات روی سطوح شفاف و نیمه‌شفاف سرعت و شتاب بیش‌تری می‌گیرد و بازتاب چند سطح مختلف با پایپ‌لاین multi-material reflection نیز هم‌زمان و با کیفیت بهتر رندر می‌شود.

دیمنسیتی 9600 پرو به‌گفته شرکت سازنده از دو واحد پردازش عصبی (NPU) بهره می‌برد که شامل MediaTek NPU 1090، برای بارهای کاری سنگین مرتبط با هوش مصنوعی مولد و هوش مصنوعی عاملی (agentic) و واحد دیگری موسوم به Super Efficient NPU نسل دوم است که از آن برای وظایف هوش مصنوعی همواره فعال در پس‌زمینه (always-on) استفاده می‌شود و مصرف انرژی وظایف هوش مصنوعی همواره فعال را تا 40 درصد کاهش می‌دهد. NPU 1090 طبق اعلام مدیاتک در سرعت پردازش اولیه پرامپت (LLM Prefill) تا 51 درصد سرعت بالاتری نسبت به نسل قبلی دارد و بهره‌وری آن در تولید توکن هم تا 55 درصد بهتر شده است (تولید توکن بیش‌تر به‌ازای مصرف هر واحد انرژی) این NPU حالا از مدل‌های زبانی تا 30 میلیارد پارامتر روی دستگاه پشتیبانی می‌کند و با همکاری مدیاتک با گوگل امکان اجرای مدل Gemini Nano را به‌صورت مستقیم و کاملاً روی دستگاه خواهد داشت؛ به این معنا که این مدل زبانی به‌جای وابستگی به پردازش ابری، از طریق چارچوب AI Core گوگل، مستقیماً روی خود چیپ اجرا شده و داده‌های کاربر نیز روی دستگاه باقی می‌مانند.

دیمنسیتی 9600 پرو اولین چیپ‌ست مدیاتک با پشتیبانی همزمان از رم پر سرعت LPDDR6 و حافظه ذخیره‌سازی UFS 5.0 است. حداکثر سرعت نظری انتقال داده در فناوری LPDDR6 مثل LPDDR5X به 10,667 مگابیت بر ثانیه می‌رسد، اما LPDDR6 طبق اعلام مدیاتک، در همین فرکانس تا 33 درصد پهنای باند موثر بیشتری نسبت به LPDDR5X ارائه می‌دهد UFS 5.0 هم نسبت به UFS 4.0 دو کاناله سرعت خواندن و نوشتن را تا 2 برابر افزایش می‌دهد.

Dimensity 9600 Pro از پروسسور سیگنال تصویری (ISP) جدیدی به‌نام Imagiq 1290 بهره می‌برد که حداکثر از وضوح 200 مگاپیکسلی در حالت تکی و برداشت ویدئوی 8K/60fps و اسلوموشن 4K/240fps پشتیبانی می‌کند. برای مقایسه بد نیست بدانیم که حداکثر وضوح دوربین تکی در دیمنسیتی 9500 به 320 مگاپیکسل می‌رسید و با این‌که از ویدئوی 8K/60fps‌ پشتیبانی می‌کرد حداکثر وضوح برداشت اسلوموشن در آن به 4K/120fps محدود بود. دیمنسیتی 9600 پرو همچنین ظاهراً اولین پردازنده موبایل با کدک VVC محسوب می‌شود که از آن با عنوان H.266 نیز یاد می‌شود. حداکثر وضوح پخش ویدئو در کدک‌های مختلف نیز تفاوتی نکرده و تنها همان پشتیبانی از کدک VVC به آن افزوده شده است. حداکثر وضوح صفحه‌نمایش در گوشی‌های مجهز به دیمنسیتی 9600 پرو همان +WQHD با رفرش 180 هرتزی‌ست و مثل قبل امکان پشتیبانی از صفحه‌نمایش‌های سه‌تاشو را نیز دارد.

مودم نسل پنجمی این چیپ‌ست همچنان تنها از شبکه sub-6GHz پشتیبانی می‌کند و با تجمیع 5 باند فرکانسی تا 350 مگاهرتز روی کاغذ به سرعت بیش از 7.4 گیگابیت بر ثانیه در دانلود دست می‌یابد که تفاوت چندانی با نسل قبلی ندارد. دیمنسیتی 9600 پرو همچنین از وای‌فای 7، بلوتوث 6.2 و مسیریاب‌های ماهواره‌ای چند فرکانسی نیز پشتیبانی می‌کند.

طبق معمول برندهای چینی بازار مشتریان اصلی چیپ‌ست پرچمدار جدید شرکت مدیاتک خواهند بود و در این میان Oppo Find X10 Pro Max و vivo X500 که قرار است چند روز دیگر رونمایی شوند احتمالاً بیش از سایرین شانس تصاحب عنوان اولین گوشی‌های مجهز به دیمنسیتی 9600 پرو را خواهند داشت.

همان‌گونه که در ابتدا نیز اشاره شد مدیاتک در کنار دیمنسیتی 9600 پرو، چیپ‌ست دیگری به‌نام دیمنسیتی 9600M را نیز به معرض نمایش گذشته که در سطحی پایین‌تر از 9600 پرو قرار می‌گیرد. Dimensity 9600M بر خلاف نام آن عملاً از همان سخت‌افزار دیمنسیتی 9500 نسل قبل بهره می‌برد که ترکیبی از یک هسته Arm C1-Ultra، سه هسته Arm C1-Premium و چهار هسته Arm C1-Pro را با پردازنده گرافیکی Arm Mali-G1 Ultra، واحد پردازش عصبی NPU 990 و همان رم LPDDR5X و حافظهUFS 4.1. بدین‌ترتیب تنها موارد جدید قابل اشاره در دیمنسیتی 9600M نسبت به دیمنسیتی 9500 به معماری Neural Graphics و برخی ویژگی‌های نرم‌افزاری جدیدتر هوش مصنوعی از جمله پشتیبانی از Gemini Nano 4 و Qwen 3.5 Omni 4B تعلق دارد.