وب‌سایت‌های ایرانی چطور افراد نابینا را از خدمات دیجیتال محروم می‌کنند؟
مثل یک خواب کلافه‌کننده در سایت دنبال کد کپچا می‌گردد. خوابی که در آن هرچه سعی می‌کنی به یک دیوار تکیه بزنی، دیوار یک قدم دورتر می‌شود.
مثل یک خواب کلافه‌کننده در سایت دنبال کد کپچا می‌گردد. خوابی که در آن هرچه سعی می‌کنی به یک دیوار تکیه بزنی، دیوار یک قدم دورتر می‌شود.
تصویر درهم‌ریخته حروف انگلیسی مانند محتوای کابوس‌ها دست‌یافتنی نیست. در واقعیت با اشکال درهم‌رفته حروف آن برای افرادی ساخته شده بینا هستند اما واقعیت برای یک نابینا شکل ندارد.
یک‌بار وارد سایت مالیاتی می‌شوند و کپچا برایشان خوانده نمی‌شود. یک‌بار وارد سایت بهزیستی می‌شوند، جایی که متولی افراد دارای معلولیت است، اما به استانداردهای دسترس‌پذیری مجهز نشده است. اگر کاربر اینترنت مخابرات باشند قید ورود به سایت مخابرات را می‌زنند؛ چراکه اگر هم از سد نام کاربری و گذرواژه هم عبور کنند باز هم نمی‌توانند اینترنت بخرند یا تمدید کنند. کار با وب‌سایت بقیه اپراتورها هم آسان نیست. یک نفر باید کنارشان باشد که بسته اینترنتی بخرد. برای افراد نابینا جهان دیجیتال بر وفق مراد نمی‌چرخد.
افراد نابینا چطور از سیستم عامل‌ها استفاده می‌کنند؟ آن‌ها نرم‌افزاری در سیستم‌های مختلفی نصب می‌کنند که به آن می‌گویند: «صفحه‌خوان». کار صفحه‌خوان این است که کل صفحه را برای نابینا بخواند. اما صفحه‌خوان جادو نمی‌کند. این قابلیت وقتی اجرا می‌شود که استانداردهای دسترسی‌پذیری در ساخت صفحات از قبل رعایت شده باشد. برای آن که بتواند یک دکمه را معرفی کند، باید بداند آن دکمه چیست؛ برای آن که بتواند فرمی را بخواند، باید بتواند اجزای فرم را تشخیص دهد.
این اطلاعات باید از همان زمان طراحی و برنامه‌نویسی سایت در دسترس نرم‌افزار قرار گرفته باشند. اما وقتی رعایت نشده باشد افراد نابینا وارد سایت می‌شوند و موانع سر راهشان، مثل بلوک‌هایی که برای ممنوعیت ورود موتورسیکلت به پیاده‌رو ساخته شده دست و پایشان را می‌بندد.
افراد نابینا فهرست بلندبالایی از وب‌سایت‌های ناقص دارند. مثلا ثبت کارت بانکی در سامانه شاپرک برای آن‌ها مشکل‌ساز است؛ یا در سایت دولت من، دروازه دسترسی به خدمات دولت، هیچ فکری برای نابینایان نشده است. در سایت وزارت آموزش و پرورش که معلم‌ها و دانش‌آموز‌ها به آن نیاز دارند عملا نابینایان از چرخه بیرون گذاشته‌اند. این توضیحات را امید هاشمی، مدیر دسترسی‌پذیری پلتفرم دیوار، به زومیت می‌دهد.
وقتی هاشمی می‌گوید راه عبور نیست یعنی گاهی گزینه‌ها در سایت برچسب ندارد، عکسی هست که آلت تکست ندارد و توضیحی درباره آن داده نشده یا ترتیب و چیدمان برای صفحه‌خوان به ترتیبی که یک فرد بینا می‌بیند چیده نشده است.
امیر بزرگی، فعال فضای مجازی، که چند سالی است با دنیای نابینایان آشنا شده می‌گوید که اپلیکیشن‌ها هم همین وضعیت را دارند. گاهی قابل استفاده‌اند و گاهی به مانع برخورد می‌کنند. برای همین افراد نابینا با برنامه‌های مکمل از آن‌ها استفاده می‌کنند
او در پاسخ به این که در طول روز چطور اخبار می‌خواند، می‌گوید: «ما وب‌گردی نمی‌کنیم. چیزی نیست که در سایت‌ها دنبال آن بگردیم.» وب‌گردی کردن برای آن‌ها دردسرهای زیادی دارد. موتور متن به گفتار با صدای ماشینی عجیبی که افراد بینا خیلی از آن سر در نمی‌آورند و تیترها را می‌خواند. اما این دیگر به سایت بستگی دارد که محیط خود را همان‌طور که افراد بینا می‌بینند نشان دهند یا نه. گاهی وب‌سایت آن‌قدر پیچیده طراحی شده که از همان ویترین فرد نابینا را فراری می‌دهد.
وب‌گردی، دست‌کم آن‌طور که کاربران بینا می‌شناسند، با سر زدن به صفحه‌های مختلف، دیدن تیترها، تشخیص تصاویر و کلیک کردن روی چیزهایی که توجه را جلب می‌کنند پیش می‌رود. برای کاربر نابینا، این حرکت آزادانه به کیفیت کدنویسی و ساختار صفحه وابسته است. صفحه‌خوان باید بتواند تشخیص دهد کدام بخش تیتر است، کدام بخش متن اصلی و کدام عنصر یک پیوند یا دکمه است. اگر این اطلاعات وجود نداشته باشند، انبوهی از عناصر تکراری و بی‌نام، کاربر را وادار می‌کند از میان اطلاعات نامربوط عبور کند تا به گزینه مورد نظر برسد.
در فهرست وب‌سایت‌هایی مناسب‌سازی‌نشده برای افراد نابینا، «عدل ایران» را هم باید قرار دارد؛ سامانه‌ای که برای پیگیری امور قضایی استفاده می‌شود. عدل ایران برای نابینایان اخطارهای زیادی می‌دهد. مثلا این سایت می‌گوید صفحه در حال بارگذاری است اما نرم افزارهای متن‌خوان نمی‌توانند آن را بخوانند. کاربر منتظر می‌ماند، دوباره تلاش می‌کند و شاید صفحه را از نو باز کند. برای او مشخص نیست فرایند واقعا ادامه دارد یا نرم‌افزار از تشخیص اتفاقی که روی صفحه افتاده ناتوان است.
امید هاشمی تعبیر جالبی دارد. او دسترس‌پذیر نبودن را شبیه به فیلترینگ می‌داند و می‌گوید همان‌قدر که این بد است، دسترسی‌پذیر نبودن هم بد است. اما دنیا برای چشم‌هایی که نمی‌بینند تربیت نشده است. به‌خصوص دنیای فناورانه که به نظر می‌رسد باید پستی و بلندی کمتری جلوی پای فرد نابینا بگذارد اما پیش‌فرض گرفتن این که همه انسان‌ها یک جفت چشم بینا دارند، کار دیجیتال را هم برای میلیون‌ها فرد دارای اختلال بینایی سیاه‌تر می‌کند.
مقالات مرتبط
قابلیت جدید واتس‌اپ: با افرادی که حساب کاربری ندارند تماس بگیرید
متا با معرفی قابلیت تماس مهمان، امکان دعوت افراد فاقد حساب کاربری به تماس‌های واتس‌اپ را از طریق لینک فراهم کرد. The post قابلیت جدید واتس‌اپ: با افرادی که حساب کاربری ندارند تماس بگیرید appeared first on دیجیاتو.
OpenAI با شکایت ۸ ایالت آمریکا درباره خطرات ChatGPT برای کودکان مواجه شد
جریمه‌های ۵۰٬۰۰۰ دلاری به ازای هر تخلف و الزام به تءیید سن کاربران، تنها بخشی از مطالبات سنگین دادستان‌ها در این پرونده قضایی است. The post OpenAI با شکایت ۸ ایالت آمریکا درباره خطرات ChatGPT برای کودکان مواجه شد appeared first on دیجیاتو.
اپل هزینه تعمیرات آیفون دوئو را اعلام کرد؛ بیشتر از قیمت آیفون ۱۸ پرو مکس
لیست اعلام شده توسط اپل نشان می‌دهد کاربران بدون پوشش +AppleCare برای تعمیر دستگاه باید هزینه سرسام‌آوری پرداخت کنند. The post اپل هزینه تعمیرات آیفون دوئو را اعلام کرد؛ بیشتر از قیمت آیفون ۱۸ پرو مکس appeared first on دیجیاتو.
اخبارنابینایان دنیا را چطور درک می‌کنند؟ ۷ واقعیت علمی که احتمالاً نمی‌دانید
نابینایی همیشه به‌معنای تاریکی مطلق نیست؛ از درک نور و رنگ تا تجربه‌ی جهان از راه صدا و لمس، واقعیت زندگی نابینایان پیچیده‌تر از تصور رایج ما است.